categoryone

पृथ्वीनारायण शाहको मूल्याङ्कन, एकीकरण र राष्ट्रियताको प्रश्न

April 16, 2016 Posted by Jhilko.com
पृथ्वीनारायण शाहको मूल्याङ्कन, एकीकरण र राष्ट्रियताको प्रश्न

एकीकरण बनाम फौजीकरण केही नेपाली इतिहास–लेखकहरुले पृथ्वीनारायण शाहको उपत्यका विजय तथा राज्य विस्तारको उपक्रमलाई फगत सैन्य अभियानका रुपमा व्याख्या गर्ने गरेका छन् । सामान्यतः समकालीन समग्र राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय राजनीतिक परिदृश्य तथा विशेषगरी मुलुकको भूराजनीतिक अवस्थालाई बेवास्ता गर्दै अंग्रेजहरुको त्यसै गलत मूल्याङ्कनलाई पछ्याएर एकीकरणको अभियानलाई फौजीकरणका रुपमामा मात्र सीमित गर्नु तथ्यसम्मत हुँदैन । त्यतिमात्र होइन, सिङ्गो भारत र हिमाली क्षेत्रलाई एक गाँस बनाउन कम्मर कसेर लागिपर...बाँकी

कम्युनिस्ट आन्दोलन र राष्ट्रियताको सवाल

May 08, 2016 Posted by Jhilko.com
कम्युनिस्ट आन्दोलन र राष्ट्रियताको सवाल

नेपालमा कम्युनिस्ट पार्टी स्थापना भएको साढे छ दसक पूरा भइसकेको छ । स्थापनाकालमा मुलुकभित्र ठूलो उथलपुथल र हलचल थियो । चिनियाँ जनवादी क्रान्तिको सफलता, सोभियत समाजवादी शिविरको विश्वमा स्थापित भएको बर्चस्वशाली अवस्थाको जबरजस्त प्रभाव नेपालको राजनीतिक, सामाजिक, सांस्कृतिक अवस्थामा परेको थियो । प्रगतिशील विचार, संस्कृति र राजनीति नेपाली समाजमा क्रमशः हावी हुने अवस्था बन्दै गइरहेको थियो । नेपालमा कम्युनिस्ट पार्टीको स्थापना नभएको भएदेखि यो कुरा निश्चिन्तताका साथ भन्न सकिन्छ कि नेपाल पचासको दशकमै भारत...बाँकी

इतिहासको मूल्याङ्कन र रुपान्तरण

May 08, 2016 Posted by Jhilko.com
इतिहासको मूल्याङ्कन र रुपान्तरण

मणि थापा माओवादी आन्दोलन चुनौतीको पहाडमा उभिएको छ । यो कुरा जनता, कार्यकर्ता, शुभचिन्तक, सहिद परिवार, वेपत्ता परिवार, घाइते र ‘अदालत पीडित संघ’लाई महसुस भएको छ । माओवादी आन्दोलनबाट विभिन्न कालखण्डमा विद्रोह गर्ने शक्तिहरुलाई पनि जनयुद्ध विचार, अदर्श टुक्राटुक्रा भएकोमा गम्भीर चिन्ता छ । सबै सरोकारवालाहरुको एउटै चिन्ता छ । यो चुनौतीको पहाडलाई कसरी सामना गर्ने ? जनयुद्धको धारालाई कसरी रक्षा गर्ने ? जनताका दुखिरहेका घाउहरुमा कसरी मलमपट्टी लगाउने ? के गर्ने ? कसो गर्ने ? एउटा छटपटी र...बाँकी

नवऔपनिवेशिक सँस्कृति र आर्थिक सम्बन्ध

May 08, 2016 Posted by Jhilko.com
नवऔपनिवेशिक सँस्कृति र आर्थिक सम्बन्ध

ईश्वरचन्द्र ज्ञवाली सँस्कृतिको वर्तमान स्थिति वर्तमान साँस्कृतिक आन्दोलनको अवस्थामाथि चर्चा गर्नु कठीन कार्य महसुस हुन्छ । सँस्कृतिको वर्तमान स्थिति अर्धसामन्ती र नवौपनिवेशिक अवस्थामा छ । यसलाई साम्राज्यवादी सँस्कृतिले घेरेको छ र उसको सहयोगमा प्रतिक्रियावादी सँस्कृतिले घेरावन्दी र उत्पीडन गरिरहेको छ । नवऔपनिवेशिक स्थिति विद्यमान अर्धसामन्ती र नवौपनिवेशिक सँस्कृतिलाई अन्त्य गरेर वैज्ञानिक, जनवादी, मौलिक, स्वाभिमानी, राष्ट्रिय सँस्कृतिको स्थापना जनवादी साँस्कृतिक आन्दोलनको लक्ष्य हो । मुलु...बाँकी

केन्द्रीय समिति बैठकबाट अपेक्षा

May 16, 2016 Posted by Jhilko.com
केन्द्रीय समिति बैठकबाट अपेक्षा

सूर्य सुवेदी पथिक १. बैशाख २८ गतेबाट नेकपा (क्रान्तिकारी माओवादी) को केन्द्रीय समितिको बैठकको निरन्तरता हुन लागिरहेको छ । यसपटकको केन्द्रीय समिति बैठक बस्ने र स्थगित गर्नेमा पनि विचित्रता देखाप¥यो । गत चैत्र १२ देखि २१ गतेसम्म १० दिनसम्म सञ्चालन भएको पार्टी एकतासम्बन्धी एकसूत्रीय एजेण्डामा बसेको बैठकले दिएको मतलाई संश्लेषण गर्न १÷२ दिन स्थगित भनिएको बैठक अध्यक्षले आफ्नो ‘विशेषाधिकार’ प्रयोग गर्दै १ महिना स्थगित गरिदिनुभयो । अत्यधिक केन्द्रीय सदस्यले माओवादी एकतालाई तार्...बाँकी

सुदृढ र मजबुत एकता माओवादी केन्द्रको आवश्यकता

June 07, 2016 Posted by Jhilko.com
सुदृढ र मजबुत एकता माओवादी केन्द्रको आवश्यकता

१. नेकपा(माओवादी केन्द्र)को निर्माण नेपालका श्रमजीवी वर्ग, देशभक्त नेपालीहरुका लागि निकै ठूलो गौरव र विजयको परिघटना हो । विगत एक दशक यता टुटफुट, विखण्डन र विसर्जनको क्रमबाट गुज्रिएको माओवादी आन्दोलन माओवादी केन्द्रमा आएर टुङ्गिएको छ र यही विन्दुबाट नयाँ क्र सुरु भएको छ । एकता, केन्द्रीकरण र नेपालका श्रमजीवी वर्गको नयाँ विजय यात्राको क्रम सुरुवात भएको छ । यो एकताको सन्देशले लाखौं श्रमजीवी वर्ग पुनः माओवादी आन्दोलनमा सक्रियतापूर्वक जोडिने र क्रान्तिका बाँकी अभिारा पूरा गर्ने नयाँ पहलको सुरुवात बन्...बाँकी

ऐतिहासिक भौतिकवादी दृष्टिकोणका आधारमा नेपाली समाज विकासको विश्लेषण

August 25, 2016 Posted by Jhilko.com
ऐतिहासिक भौतिकवादी दृष्टिकोणका आधारमा नेपाली समाज विकासको विश्लेषण

सीताराम तामाङ १. विषय उठान द्वन्द्वात्मक भौतिकवाद माक्र्सवादी विश्वदृष्टिकोण हो । यसका सिद्धान्तहरु सामाजिक जीवनको अध्ययनमा पनि विस्तार हुन्छ, सामाजिक जीवनका घटनाहरु, समाज र समाजको इतिहासको अध्ययन गर्न पनि प्रयोग हुन्छ । यसरी “विस्तार र प्रयोग” हुने द्वन्द्वात्मक भौतिकवादलाई ऐतिहासिक भौतिकवाद भनिन्छ । एक वाक्यमा भन्नुपर्दा समाज र समाज विकासको नियमहरुको अधययन ऐतिहासिक भौतिकवादले गर्दछ । प्रकृतिको विकासका नियमहरु जस्तै मानव समाज विकासका नियमहरु पनि वस्तुपरक छन् , अर्थात मानिसहरु...बाँकी

प्रचण्डले ओलीकै बाटो पछ्याउनु आवश्यक छैन

August 30, 2016 Posted by Jhilko.com
प्रचण्डले ओलीकै बाटो पछ्याउनु आवश्यक छैन

निमकान्त पाण्डे नेकपा माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले नेपाली काँग्रेसको सहयोगमा सरकारको नेतृत्व गरेको एक महिना विते पनि सरकारको पूर्णता भने भर्खरै मात्र भएको छ । केपी ओली नेतृत्वको सरकारले नपत्याउँदो किसिमवाट राष्ट्रवादीको पगरी पायो । ओलीको सौभाग्य नै भन्नु पर्छ यो पगरीलाई । ओलीले आफू विरुद्ध लागेको महाकाली सन्धि पारित गर्दाको राष्ट्रघाती दाग पखाल्न सफलता हासिल गरेका छन् । परन्तु ओलीले भूकम्प पीडित जनताप्रति देखाएको व्यवास्ताले ओलीमा अभिभावकीय भावना नभएको पुष्टि गरेको छ । प...बाँकी

माओवादीः जनवादी कि धनवादी ?

August 30, 2016 Posted by Jhilko.com
माओवादीः जनवादी कि धनवादी ?

दीपक मैनाली माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष प्रचण्ड गणतन्त्र नेपालको दोस्रोपटक प्रधानमन्त्री चुनिएको आज २७ दिन पूरा भएको छ । चुनौतीका अग्ला पहाडहरुमाथिको प्रचण्ड यात्राले कस्तो परिणाम ल्याउँछ, सायद माओवादी आन्दोलन र प्रचण्डको भविष्य पनि त्यसैमा निर्भर हुनेछ । जनयुद्धको तयारी र जनयुद्ध हुँदै शान्तिवार्तासम्मका निर्णयहरुलाई हेर्दा प्रचण्ड कसैले पनि पछार्नै नसक्ने गतिका साथ अघि बढेका थिए । उनको यो विगतलाई हेर्दा प्रचण्ड दृढतापूर्वक अघि बढेको समयमा जस्तोसुकै समस्या पनि सामना गर्नसक्ने सामथ्र्य राख्न...बाँकी

यो क्षेत्रमा एक्लिदैं भारत

September 20, 2016 Posted by Jhilko.com
यो क्षेत्रमा एक्लिदैं भारत

बाशु मिश्र अफगानिस्तानबाट नाटो सैनिकहरुको फिर्तिसँगै अमेरिकी प्रभाव ओरालो लाग्ने क्रम शुरु हुँदा दक्षिण एसियाको यस क्षेत्रमा रहेका तीन प्रमुख शक्ति राष्ट्रहरु (चीन, भारत र पाकिस्तान ) को आपसी अन्तरसम्बन्ध नै यस क्षेत्रको भबिष्य निर्धारणको प्रमुख कारण बन्न जान्छ । अझ अगाडि बढेर भन्नुपर्दा यो त्रिकोणीय अन्तर्सम्बन्धमा पनि खासगरी चीन र भारतबीचको सम्बन्धको जटिलताले नै क्षेत्रीय व्यवस्थापनको सीमांकन गर्दछ । यहाँको भूगोलको रणनैतिक महत्वको कारणले यी तीन देशबीचको आन्तरिक खिचातानी र तिनीहरुको राष्ट्रि...बाँकी