categoryone

समानुपातिक नै असमानुपातिक !

November 15, 2017 Posted by Jhilko.com
समानुपातिक नै असमानुपातिक !

दिपक मैनाली राज्य प्रणालीका सबै अङ्गमा विभिन्न जातजाति, वर्ग र समुदायलाई संख्याका आधारमा सहभागी गराउने प्रणालीलाई समानुपातिक प्रतिनिधित्व भनिन्छ । राज्य सञ्चालनको कार्यमा आफ्नो हैसियत अनुसार सबैलाई सहभागी गराउन यो प्रणालीले मद्दत गर्दछ भन्ने मान्यता छ । प्रत्यक्ष निर्वाचनका क्रममा बहुमत ल्याउनेको मात्र नभई थोरै मत ल्याउनेको पनि उचित प्रतिनिधित्व होस् मान्यता समानुपातिकको मूल मर्म हो । तर यस्तो मान्यताका बोकेको समानुपातिक प्रतिनिधित्वलाई राजनीतिक दल र नेतृत्वबाट असमानुपातिक बनाउने प्रयत्न भएको...बाँकी

पुँजीवादी व्यवस्था, चुनाव र मताधिकारको प्रश्न

November 08, 2017 Posted by Jhilko.com
पुँजीवादी व्यवस्था, चुनाव र मताधिकारको प्रश्न

 शिला सिंह हामीले मताधिकार निकै संघर्ष र बलिदानबाट प्राप्त गरेको नागरिक अधिकार हो । तसर्थ आमजनमानसमा हामीले यत्रो संघर्ष गरेर प्राप्त गरेको अधिकार किन प्रयोग नगर्ने भन्ने धारणा रहन्छ । तर यो अधिकार प्रयोग गर्ने या नगर्ने भन्ने स्वयम्मा विशेष अधिकार छ । यो पनि अरु अधिकारसरह प्रयोग गर्ने या नगर्ने भन्ने निर्णय हामी स्वयम् गर्न सक्छौं । जस्तै हामीले निकै लामो संघर्षपश्चात् सम्बन्धविच्छेद गर्ने अधिकार प्राप्त ग¥यौं भन्दैमा सबैले यो अधिकार प्रयोग ग¥यो भने समाजको स्थिति के होला ? तर त्यस्तो...बाँकी

महिला उम्मेदवारी कमीः पार्टी कि महिलाकै हिच्किचाहट ?

October 31, 2017 Posted by Jhilko.com
महिला उम्मेदवारी कमीः पार्टी कि महिलाकै हिच्किचाहट ?

शीला शर्मा संघ र प्रदेशको प्रत्यक्ष निर्वाचनमा महिला उम्मेदवारी असाध्यै न्यून रह्यो । यसो किन भयो ? ३३ प्रतिशत महिला सांसद् संविधानमा अनिवार्यता छ । तर, त्यो कुनै राष्ट्रिय पार्टीले कार्यान्वयन गरेनन्, किन ? पहिलो कारण, पार्टीले नै संकीर्णता अपनायो । दोस्रो, प्रभावशाली महिलाले निर्वाचनमा जाने जोखिम मोलेनन् । समानुपातिकको बन्द सूचीमा रहेर नै आफू सांसद् हुने बाटो रोजे ।  प्रत्यक्षमा लज्जास्पद महिला उपस्थिति पहिलो चरणको प्रदेशसभा र प्रतिनिधिसभा निर्वाचनका लागि प्रत्यक्षतर्फ महिला...बाँकी

पार्टीहरु पाटी हुँदै प्रा.लि.मा परिणत

October 31, 2017 Posted by Jhilko.com
पार्टीहरु पाटी हुँदै प्रा.लि.मा परिणत

एकके दाहाल कुनै पनि राजनीतिक पार्टीको शक्ति आँकलन उसको पार्टी सदस्यताबाट हुन्छ । ‘मास बेस्ड’ पार्टी नै भए पनि नेता–कार्यकर्ताहरुको छनौट विधि पार्टी सदस्यता नै हो । मासबाट नेता छान्ने प्रचलन नेपालमा विकास हुनै सकेको छैन । नेपालमा आफूलाई तथाकथित स्वतन्त्र देखाउने ब्यक्तिहरुले पनि कुनै न कुनै पार्टीको सदस्यता गोजीमा बोकेकै हुन्छन् । एकादुई नहोलान्, त्यो बेग्लै कुरा हो । अझ कम्युनिष्ट पार्टीको सदस्यता लिनको लागि त एउटा विधि र परीक्षण हुन्छ । पार्टीले दिएको निश्चित जिम्मेवारी पूर...बाँकी

संयोजकबाट बर्खास्तीपछि विवाद खोज्दै यादव

May 10, 2017 Posted by Jhilko.com
संयोजकबाट बर्खास्तीपछि विवाद खोज्दै यादव

काठमाडौं । नेपालको राजनीतिमा आश्चर्यजनक ढँगले उदाएका सङ्घीय समाजवादी फोरमका अध्यक्ष उपेन्द्र यादव र विवाद एक अर्काका पर्यायबाची जस्तै बनेका छन । विवादबाट र विवादास्पद भूमिकाबाट उदाएका अध्यक्ष यादवले आफै बिबाद सिर्जना गराउने र त्यसको राजनीतिक फाइदा लिने प्रयास गर्ने गरेका छन । ‘विवादपछि राजनीतिक उचाई हांसिल गर्नुभएका हाम्रो अध्यक्षले जति विवाद हुन्छ, त्यति फाइदा हुन्छ भनेर योजना बनाउनु हुन्छ ।’ अध्यक्ष यादवका एक सहयोगीले भने । गौर नरसंहार, अन्तरिम संविधान जलाउने, पार्टी गठन गर्दा अ...बाँकी

मधेस मुद्धा तुहिएकै हो ?

May 09, 2017 Posted by Jhilko.com
मधेस मुद्धा तुहिएकै हो ?

मधेससम्बद्ध पार्टीको लामो सहकार्यसँगै गठित मोर्चाको विघटनसँगै मधेसको माग/मुद्धा के हुने हो वैचारिक विश्लेषणको खाँचो छ । मधेसको माग/मुद्धा मोर्चाको विघटनसँगै यसले दार्शनिक दृष्टिकोणको माग गरेको अनुभूति हुन्छ । संसारलाइ हेर्ने दुई विश्व दृष्टिकोणमध्ये कुन विश्व दृष्टिकोणले मधेसको मुद्धालाइ सम्बोधन गर्ने हो त्यसैको अन्तर्गत मधेस आन्दोलनको भविष्यको खोजी हुनेछ । आजसम्म मधेस आन्दोलन निश्चित राजनैतिक दृष्टिकोण अनुसार निर्देशित नभएकोले नै आन्दोलनको गतिमा बारम्बार प्रभाव परेको तीतो यथार्थ मधेसको हकमा लाग...बाँकी

हुकुम अदालतको (सम्पादकीय)

May 06, 2017 Posted by Jhilko.com
हुकुम अदालतको (सम्पादकीय)

सीता अधिकारी सर्वोच्च अदालतद्वारा व्यवस्थापिकालाई चुनौती दिने काम भएको छ । जनताबाट निर्वाचित सार्वभौम संस्थालाई नियुक्ति वा जागिर खाने प्रक्रियाबाट आएका न्यायधीशले एक ढंगले अश्वीकार गरेका छन । लोकतान्त्रिक प्रक्रियामा अदालतको हुकुमी शासन स्थापित गर्न खोजिएको छ । प्रतिगमनको अभ्यास भएको छ । सत्तारुढ दलका दुई सय ४९ जना सांसद्ले कार्यपालिकाको क्षेत्राधिकारमाथि अनुचित हस्तक्षेप भएको भन्दै प्रधान न्यायधीश सुशीला कार्कीका विरुद्ध संसदमा महाभियोगको प्रस्ताव दर्ता गराएका थिए । यो ठीक वेठीक भनेर फैस...बाँकी

किन हिच्किचाउँदैनन् डा. के.सी. अनसन बस्न ?

December 13, 2016 Posted by Jhilko.com
किन हिच्किचाउँदैनन् डा. के.सी. अनसन बस्न ?

काठमाडौं । २१ दिन अनशन बसिकेका डा. गोविन्द केसीको जीवन खतरामा पर्छ कि भनेर सरकारका तर्फबाट रातारात माग पूरा गरियो, उनले भने वमोजिमको १२ बुँदे ड्राफ्ट तयार गरियो । शुक्रबारको मध्यराति नै डा. गोविन्द केसीले शनिवार अनशन तोड्ने गरी सबै प्रक्रिया पूरा गरियो । आमरण अनशन बस्नेको जीवनको प्रश्न मिनेट, सेकेण्डको हुन्छ भनेर प्रधानमन्त्री, शिक्षामन्त्रीसहित सरकारका प्रतिनिधि डा. केसीको जीवन खतरामा नजाओस् भनेर निकै हतारमा सम्झौताको पत्र तयार गर्न लागे । सबै प्रक्रिया पूरा गरिसके पछि डा. गोविन्द केसीले शनिवार...बाँकी

राष्ट्रिय सङ्कट र समाधानको दिशा

February 03, 2016 Posted by Jhilko.com
राष्ट्रिय सङ्कट र समाधानको दिशा

असहमतिको बीचबाट नयाँ संविधान जारी गरेपछि चर्केको मधेश आन्दोलन र पेट्रोलियम पदार्थको आपूर्ति लगायतमा गरिएको भारतीय अघोषित नाकावन्दीले नेपालको राष्ट्रिय स्वाधिनतामा नै गम्भीर संकट पैदा भएको छ । संकट शुरु भएको पाँच महिना पुग्न लाग्यो तर पनि अहिलेसम्म समस्या समाधान हुन सकेको छैन । सरकार, संसदवादी दलहरु र मधेशवादी दलहरुको बीचमा ५० औं पटक वार्ताहरु भए, तर अहिलेसम्म सहमति वा संझौता भएको छैन् । सरकारले भारत सरकारसँग दिल्लीमा भएको चार बुँदे रोडम्यापअनुसार संविधान संशोधन भएमा सहमति हुन्छ भनेर प्रचार गरेको...बाँकी

बाबुरामको नयाँ शक्ति ः मीठो विष

March 01, 2016 Posted by Jhilko.com
बाबुरामको नयाँ शक्ति ः मीठो विष

१. बाबुराम भट्टराईले ‘नयाँ शक्ति’ नामक पार्टीको पूर्व रुप बनाएर नेपाली राजनीतिको ध्यान आफूतिर तान्न निक्कै ठूलो प्रयत्न गरेका छन् । अहिले बजारमा यही शक्तिको चर्चा केही चलेको छ । पक्ष र विपक्षमा बहस आइरहेका छन् । उता बाबुराम भट्टराई बजारमा आएको नयाँ ब्राण्डको विज्ञापन बडो सतर्कतापूर्वक उद्योगीले गरेजस्तो गरी प्रचार अभियानमा लागेका छन् । विस्तारै पर्दाहरु खुल्दै आएका छन् । रहस्यहरु समाप्त हुने क्रम शुरु भएको छ । नयाँ शक्तिको विचार, राजनीति र संगठन सार्वजनिक भएको छ । यसका नेतागणहरु पनि...बाँकी